Finansal Okuryazarlık Neden Önemli ? - Bölüm 1

Burada finansal özgürlük kavramı ile ilgili olarak tanımlar, hesaplamalar ve bilgiler vermeyeceğim zira internette bu konu ile ilgili olarak binlerce kaynak var. Türkçe ve özellikle ingilizce biliyorsanız kavramla ilgili olarak her sorunuzun cevabını ınternette çok rahat bir şekilde bulabilirsiniz ve hatta bu konu ile ilgili olarak hesaplamalara varıncaya kadar yardımcı olacak kaynaklara erişebilirsiniz.

Burada öncelikle bu konu neden önemlidir, yaklaşımınız ne olmalıdır ve psikolojik olarak kendinizi nasıl yönetmelisiniz kısmı ile başlamak ve ondan sonra da strateji kısmına gelmek istiyorum. Zaman ilerledikçe belki daha detay konulara (finansal piyasalar, işlemler vs.) geçebilirim.

Bu konu neden önemlidir sorusunun cevabını ikiye ayırarak vermek istiyorum. Kişisel hayatımız için neden önemlidir ? ve Kariyerimiz için neden önemlidir ?

Öncelikle kişisel hayatımız için neden önemlidir ile başlayalım.

Bir beyaz yakalının bilmesi gereken ana husus maaş alarak zengin olunamayacağıdır. Burada zenginlik kavramı kişiden kişiye değişebilir ancak özellikle Türkiye şartlarında ne kadar iyi şirketlerde çalışıyor olursanız olun belki çok büyük şirketlerde, çok üst düzey pozisyonlarda (C-Level ve benzeri) çalışmıyorsanız aldığınız ücret genel olarak hayat kalitenizi artıracak ama parayı doğru yönetemezseniz ileriye yönelik olarak size bir avantaj sağlamayacaktır dolayısı ile en azından hedefimizi Warren Dede ya da Jeff Bezos olmak değil de finansal özgürlüğümüze ulaşmak olarak alalım. Finansal özgürlük de aslında kavramların iç içe geçtiği bir mevzu ama kısaca şöyle diyelim şu an işten ayrıldığımda ömrümün sonuna kadar mevcut hayat şartlarımdan çok fazla taviz vermeden yaşamaya devam edecek kadar birikimim var.

Bunun için kendimize en başta şu soruları sormalıyız.

Benim maddi olarak bu hayattan kısa-orta-uzun vadede beklentilerim nelerdir ?

Bu beklentilere ve hedeflere ulaşmak için dönemsel olarak bazı isteklerimden feragat edebilir miyim ?

Bu beklentilerime ulaşmak için belki her gün değil ama düzenli olarak okuyup araştıracak motivasyonum var mı ?

Her beyaz yakalı bilir ki (özellikle büyük şehirlerde yaşayanlar) bir beyaz yakalının imajı çok önemlidir ve içinde bulunduğu beyaz yakalı komünitesinin standartları vardır. Yazları Bodrum-Çeşme ya da en kötü Kaş tatili, senede en az 1-2 defa yurt dışı gezintileri, pahalı kol saatleri, markalı kıyafetler, öğle yemeklerinde meşhur kafeler, haftasonu dışarıda sabah kahvaltıları ve akşam yemekleri, bazı markalardan (detay vermeyeyim, gayet iyi biliyorsunuz) pahalı beyaz eşyalar ve muhtelif elektronik gadget lar diye uzar gider. Bu döngüye bir kez girdiğiniz zaman göreceksiniz ki ihtiyaçlar ! hiç bitmiyor.

Peki hem bu ihtiyaçları ! gidermek hem de çılgınca zengin olmak değilse de en azından yukarı bahsettiğimiz finansal özgürlüğe kavuşabilmek için ne yapmak lazım. İşte bu noktada başlangıç noktasında aslında ilk olarak teknik konular değil de işin mental tarafı daha fazla ön plana çıkıyor. Burada kendi tecrübelerime istinaden dikkat edilmesi gereken hususları aşağıdaki gibi sıralayabilirim.

Finansal özgürlüğün en büyük engeli, egonuzun gelirinizle birlikte büyümesidir. Tasarruf etmek, geliriniz ile egonuz arasındaki farktır. Servet, gelecekte size seçenekler sunan görünmeyen finansal varlıklardır; yani harcanmamış olan paradır. Başkalarından ya da özellikle sosyal medyada gördüklerimizden geri kalmama dürtüsüyle lüks tüketime yönelmek finansal yıkıma davetiye çıkarır. Kendi yaşam standardınıza sadık kalmalı ve başkalarının harcama alışkanlıklarını benchmark olarak almamalısınız.

Bugünden yarına zengin olma diye bir durum yoktur. En güçlü yatırım stratejisi "Sus ve Bekle" ilkesidir. Küçük birikimlerin on yıllar boyunca birleşerek devasa sonuçlar üretmesine izin verecek sabra sahip olmalısınız.

Gelecek öngörülemezdir; bu yüzden mindsetinizde mutlaka bir "hata payı" (margin of safety) olmalıdır. Yatırımlarınızı ve kararlarınızı, "Geceleri rahat uyumamı sağlıyor mu?" sorusuna göre yönetin. Hayatta her sonuç bireysel çabanın dışındaki güçler tarafından yönlendirilir. Başarıda şansın, başarısızlıkta ise riskin rolünü kabul ederek kendinize ve başkalarına karşı daha bağışlayıcı olun. Özellikle başarısızlıklardan öğrenerek aynı hatayı bir daha yapmama yönünde ısrarcı olun.

Kendi Oyununuzu Tanımlayın; Başkalarının finansal tavsiyelerini veya hamlelerini takip etmeden önce hangi oyunu oynadığınızı netleştirin. Kendi zaman ufkunuzu ve hedeflerinizi belirleyerek başkalarının oyunundan etkilenmemeyi mindsetinizin bir parçası yapın.

Özetle; finansal özgürlük yolunda zihninizi parayı bir araç olarak görecek şekilde kurgulamalısınız. En yüksek formdaki servet, her sabah uyandığınızda "Bugün istediğim her şeyi yapabilirim" diyebilme yeteneğidir. Bu mindseti kurgulamak, tıpkı bir bahçe inşa etmek gibidir; bitkilerin (yatırımların) büyümesi için gereken en önemli şey sürekli sulama (tasarruf ve reinvest) ve değişen koşullara karşı hızlı adaptasyon ve sabırlı bir bekleyiştir.